Yaşam

Bir Öğretmenin Uyguladığı Sansasyonel Üçüncü Dalga Deneyi

Tarih öğretmeni Ron Jones, Çağdaş Dünya Tarihi dersine giren ve 10. sınıfa giden 15-16 yaşlarındaki öğrencileriyle Nazi Almanyasını anlamlandırabilmek üzere bir deney yapmak istedi. Ancak bu deney makul bir noktadan sonra çığrından çıktı ve gençlerin psikolojilerini bozmaya başladı. Hatta Jones, bu türlü bir şeye öncülük ettiği için okuldan kovuldu.

Üstelik deneyin namı, Hollywood’a kadar yayıldı. 1981 yapımı ‘The Wave’ filmi, işte bu deneyin gerçek hikayesine dayanmakta. O zaman gelin, sizleri daha fazla merakta bırakmadan bu konunun detaylarına inelim. 

Aslında bu deneyin başlamasına sebep olan şey; bir öğrencinin, ”Naziler nasıl oluyor da insanlara çekici gelebiliyor? Mesela Holokost olduğunda neden Alman halkı buna itiraz etmedi?” formunda bir soru sormasıydı.

Ron Jones

Bunun üzerine Jones, soruyu cevaplamak yerine diktatör kılığına girerek öğrencilere direkt sorunun karşılığını deneyimletmek istedi. Deneyin birinci günü Jones, okula gelip sınıfı temizledi; sonra oldukça önemli bir halla öğrencilerin sınıfa gelmelerini bekledi.

Öğretmen, olağanda öğrencilerin devamsızlık yapıp yapmadıklarını takip etmeyen biriyken, bir anda karakteri 180 derece değişti.

Belgesel: Lesson Plan of The Third Wave (2010)

Öğrenciler, öğretmenlerini bu halde gördükleri birinci an olağan ki biraz şaşırdı. Jones ise öğrencilerine muvaffakiyetin anahtarının ‘disiplin yoluyla güç’ elde etmek olduğunu söyledi.

Başlarına geleceklerden habersiz olan gençler, başta bu deney işini pek umursamıyorlardı. Bunun sebebi ise öğretmenlerinin karizmatik kişiliğiyle evvelden beri tüm okulda nam şalmış biri olmasıydı. Ancak karizmanın her daim olumlu bir manası tabir etmediğini öykünün devamını okuduğunuzda siz de anlayacaksınız.

Bu deneyin üzerinden çok vakit geçtikten sonra; büyüyen öğrenciler, yaşadıkları bu değişik tecrübesi verdikleri röportajlarda anlattı. Mesela Jones, deneye katılan ve bunu ciddiye alıp hayat memat meselesi haline getirenlere A vereceğini ifade etti.

Palo Alto Lisesi

Yine deneye katılmış olup bu deney için gereğince emek harcamayanlara C vereceğini, deneye katılmayan ve deneyi sabote edebilecek hareketler yapanlara ise F vereceğini söylüyordu. Üstelik F alan öğrenciler, yıl boyunca kütüphanede çalışmak zorunda bırakılacaktı. 

Öğretmen, öğrencilerin oturup kalkmasından duruş biçimlerine kadar birçok mevzuda onlara makul kurallar koydu. Hatta bir öğrenci, öğretmenin kendilerinden dik durmalarını istemesinden sonra daha güzel nefes almaya başladığını ve derste daha etkin olmaya başladığını lisana getirdi. 

Sınıf kuralları gitgide askeri disipline dönmeye başladı. Mesela öğrenciler, ikinci zili duyana kadar öğretmeni sessizce dinlemek zorundaydı. Yahut soru sormak isteyen muhakkak müsaade almalı, müsaade almadan çıt bile çıkarmamalıydı.

Jones, deneyin sonraki günü öğrencilerin, deneyi çok benimsediklerini ve değişik havalara girdiklerini gördü. Jones’a kalsa öğrencilerin çoğu bu deneye ”üniversiteye geçiş arifesinde notlarımız yükselsin” maksadıyla katılmıştı ancak işler hiç de öyle değildi. 

Hatta Jones, deneyin sadece bir gün süreceğini, öğrencilerin deneyden sonraki gün her zamanki hallerine döneceklerini bile zannediyordu. ”Ummadık taş baş yarar” diye boşa dememişler, deneyin sonunu az sonra okuduğunuzda gerçekten de içinizden bunu söyleyebilirsiniz.  

Deneyin ikinci aşamasında, Naziler’de olduğu üzere özel bir selamlaşma tipi ortaya çıktı.

Öğrencilerin birbirlerine verdikleri selamın temsili manzarası

Deneyden sonraki gün öğrenciler, ”emret komutanım” der gibi bakarak sınıfta hocalarını bekliyordu. Jones sınıfa girip onları o şekilde görünce tahtaya ”disiplin yoluyla güç” yerine ”birlik yoluyla güç” yazdı.

Eski öğrencilerden ve aynı zamanda yönetmen olan Steve Coniglio selamlaşmayı gösteriyor

Jones sonra gençlere tıpkı Naziler’de olduğu üzere bir selamlama tekniği öğretti. Hem sınıfta hem dışarıda birbirlerini gördüklerinde bu selamı vermelerini istedi hatta bunu zorunlu kıldı. Bunun gayesi birliği öğretmekti sözde.

Film: The Wave (2008)

Bu selamlama akımı, yavaş yavaş tüm okula yayıldı ve herkes bunu, üçüncü dalga olarak isimlendirdi. The Wave sinemasında de bu selamlama formu mevcut, izleyenler hatırlar.

Deney çok uçuk bir hal aldı, öğrenciler ortasından başkalarını gözetlesinler diye sınıf polisleri bile seçildi.

Normalde deney birinci başladığında, sınıfta 30 kişi vardı zira dersin kontenjanı bu kadardı. Ama daha üçüncü günde bile dışarıdan gelen öğrencilerle birlikte sınıf mevcudu 43 şahsa ulaştı. Böylesi diktatörce bir deneye ”öğrenciler neden katılmak istediler?” anlaması mümkün değil. Birçoklarına bu deney, bir oyun üzere geliyordu muhtemelen. 

Jones, seçkin koruyucular olarak isimlendirdiği, üç bireyden oluşan bir gözetim ekibi kurmak istediğini söyledi. Bu bireyler seçilirken, tüm sınıf gözlerini kapatı ve ellerini sıranın üzerine yerleştirdi.

Ardından Jones gelip üç öğrencinin omzuna dokundu. Bu seçim kademesi bile büsbütün tek bir kişinin inisiyatifinde gördüğünüz üzere. 

Gerçek imaj

Sınıf polisleri başkalarını takip edip yanlış bir davranış yapıp yapmadıklarını Jones’a bildirmekle vazifelilerdi. Ayrıyeten öğretmen, üç şahıstan fazla insanın, bir ortaya gelip konuşmalarını da yasakladı. Ne alakaysa…

Jones kendisine ispiyonlanan şahısları sınıfın ortasına çıkarıyor ve hatalarını tartışmaya başlıyordu. Hatalı olduğu düşünülen şahıslardan, neden hatalı olmadıklarını da açıklamaları isteniyordu.

Diyelim tüm açıklamalarına karşın bu gençler hatalı bulundu, o vakit tüm sınıf onları dışlıyordu. Bu deney öğrenciler ortasında akran zorbalığı yaratıyordu aslında. Hatta öğretmen, gençlerin gözünü o denli korkutmuştu ki kurallara uymamalarının sonuçlarının üniversiteye gidememek olduğunu bile söylüyordu. 

Öğrenciler kendilerini bu deneye çok kaptırmışlardı. Birtakım öğrenciler, kendilerini Ron Jones’un bodyguard’ı falan zannediyorlardı.

Bir gün bir öğrenci, Jones’u öğretmenler odasına kadar takip etti ve sonra öteki bir öğretmen, o öğrenciyi kovdu. Bunun üzerine Jones, bu deney işinin gençlerin psikolojilerini yerle bir ettiğini düşünerek artık olayın gerçek yüzünü onlara göstermenin vaktiğinin geldiğine kanaat getirdi. 

Jones, öğrencilere Üçüncü Dalga isimli ulusal bir hareketin içinde olduklarını ve bunun çok özel olduğunu söyledi. Öğrenciler bunu duyunca heyecandan çıldırmış gibilerdi. 

Film: The Wave (2008)

Öğretmen sonraki gün yanında bir televizyon getirip öğrencilere bu ulusal hareketin liderini göstereceğini söyledi. Lakin bu gün çok özeldi zira gençlerin, bu öndere bağlılık yemini edecekleri gündü ve yalnızca deneye katılanlara hastı. Hatta sonra ”bu kadarı da denk gelir mi?” diyeceğiniz absürt bir gelişme oldu. 

Bir kereste firması ”Üçüncü Dalga Geliyor!” adıyla Time Magazine’de bir poster yayımladı. Bunu gören öğrenciler, öğretmenlerinin %100 doğruyu söylediğine artık eminlerdi. 

Hesaplaşma günü gelip çattığında ise göz yaşları sel oldu…

Gençler, mitinge geldiklerinde ‘güç yoluyla disiplin’ sloganını atmaya başladı. Hatta yakınlardaki üç okuldan gelen 200’den fazla Üçüncü Dalga Hareketi üyesi olduğu görüldü. 

Saat 12:05’te Jones televisyonu açtı ve iki dakika boyunca ekranda hiçbir şey gösterilmedi. Gençler, ekranda hiçbir şey göremeyince şaşırdı zira bir lider görüntüsü görmeyi bekliyorlardı. 

Adolf Hitler ve Nazi Partisi

Sonra Jones öğrencilere aslında bir başkanın olmadığını, kendisinin en başından beri onları kandırıp manipüle ettiğini söyledi. Jones, gençlerin diğer birinin hakimiyeti altına girme isteklerinin geldiği boyutun içler acısı olduğunu görmelerini istedi. Zira birçok, diğer birinin disiplini altına girip o kişi tarafından denetim etmenin rahatlığına alışmıştı ve yalnızca bundan dolayı özgürlüklerinden vazgeçmişlerdi. 

Holokost (Yahudi Soykırımı)

Öğrencilerin bırakma özgürlükleri varken, deneyden vazgeçmemeleri Jones için tenkit konusuydu. Bu yüzden onları ”bunu daha ne kadar devam ettirmeyi düşünüyordunuz?” diye imalı bir şekilde sorguladı.

Nürnberg Mitingi

Sonra öğretmen, öğrencilere Nazi partisinin düzenlediği Nürnberg mitingini, toplama kamplarını ve Nazizm’in yükselişini içeren çeşitli imajlar ve görüntüler gösterdi. Birden fazla öğrenci bunları izlerken bir yandan ağlıyor bir yandan ”biz neyin içine düştük böyle” şaşkınlığını yaşıyordu.

Sözün özü gençler, güç sevdasının ne kadar faşist boyutlara ulaşabileceğini böylelikle görmüş oldular. Pekala siz ne düşünüyorsunuz?

  • Kaynaklar: Medium, The Wave Home
  • Görsel Kaynakları: Gunn Oracle, Verde Magazine

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
betturkey
escort
istanbul escort
istanbul escort
istanbul escort
istanbul escort
adalar escort
arnavutköy escort
ataşehir escort
avcılar escort
bağcılar escort
bahçelievler escort
bakırköy escort
başakşehir escort
bayrampaşa escort
beşiktaş escort
beykoz escort
beylikdüzü escort
beyoğlu escort
büyükçekmece escort
çatalca escort
çekmeköy escort
esenler escort
esenyurt escort
eyüp escort
fatih escort
gaziosmanpaşa escort
güngören escort
kadıköy escort
kağıthane escort
kartal escort
küçükçekmece escort
maltepe escort
pendik escort
sancaktepe escort
sarıyer escort
şile escort
silivri escort
şişli escort
sultanbeyli escort
sultangazi escort
tuzla escort
ümraniye escort
üsküdar escort
zeytinburnu escort
istanbul escort
istanbul escort